Art. 4. - Szczegółowe zasady

W dniu 18 marca 2015 r. na łamach Dziennika Gazeta Prawna ukazał się artykuł radcy prawnego Jędrzeja Klatka pt. Ustawa śmieciowa zmieniona, ale nadal nie wiadomo, kto płaci. Artykuł dotyczy nowelizacji ustawy śmieciowej, a w szczególności pojęcia "mieszkańca" oraz "zamieszkiwania". Zachęcamy do przeczytania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminach stwierdził, iż rada gminy w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminach nie może wprowadzić zapisu obligującego mieszkańców do wytwarzania w każdym tygodniu minimalne, wprost określonej ilości niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 8 października 2014 r. wyraził pogląd, iż rada gminy nie jest uprawniona do zobowiązywania właścicieli nieruchomości do zbierania odpadów komunalnych wyłacznie w sposób selektywny, bowiem ustawodawca w żaden sposó nie upoważnił do egzekwowania wyłącznie takiego sposobu zbierania odpadów.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zobowiązani są do uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości. W przepisie tym nie ma mowy o podwórzach, przejściach lub bramach. Dodatkowo rada gminy odmiennie zdefiniowała, co należy uznać za „chodnik". Za taki w myśl art. 4 pkt 6 ustawy z 21 marca 1985 r.

W marcu 2014 r. rada – po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego – podjęła uchwałę w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Uchwałę opublikowano w dzienniku urzędowym województwa, a weszła w życie z dniem 1 lipca 2014 r. We wrześniu uchwałę zaskarżył prokurator. Zakwestionował użyte w niej sformułowanie „psy duże". Zdaniem prokuratora uchwała powinna zawierać wymagania wynikające z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami. Tymczasem jeden z jej paragrafów nie spełnia wymagań.

Jednym z elementów, jaki musi znaleźć się w treści regulaminu jest częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 3).  

(...)Wskazać należy, ze przepis ust. 1 stanowi dla rady gminy upoważnienie do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, w ust. 3 został natomiast określony wymóg dostosowania owego regulaminu do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami w terminie 6 miesięcy od dnia uchwalenia tego planu. Ponadto ust. 2 omawianego przepisu określa (...)

(...) Rada gminy uchwalając regulamin nie może zamieszczać w nim postanowień wykraczających poza zakres przywołanego przepisu. Przepis bowiem art. 4 ust. 2 ustawy ma charakter zamknięty, co oznacza, że organ stanowiący gminy nie może określać w regulaminie czystości i porządku kwestii, które nie mieszczą się w zakresie powyższych zagadnień (...)

(...) stwierdził nieważność § 4 ust. 3, ust. 5 we fragmencie: "W przydomowych kompostownikach można gromadzić następujące odpady: odpady zielone z pielęgnacji ogrodów i parków, resztki pożywienia, odpady kuchenne. Pozyskany materiał wykorzystać można do własnych potrzeb bądź przekazać nieodpłatnie przedsiębiorcy" (...) wprowadzenie w uchwale rady gminy będącej aktem prawa miejscowego uregulowań sformułowanych w sposób trudny do jednoznacznego odczytania stanowi istotne naruszenie prawa(...)

(...) W związku z tym, bezspornym pozostaje fakt, iż regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materię przewidzianą w art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czy- stości i porządku w gminach, przepis ten stanowi bowiem delegację ustawową dla wydania aktu prawa niższej rangi, ściśle określając zakres spraw, które mogą zostać unormowane w uchwale rady gminy. Nie przyznaje on kompetencji organowi stanowiącemu gminy ani do uchwalania aktów prawa miejscowego obejmujących za- gadnienia inne niż wymienione w cyt.