Usługi dodatkowe wykonywane przez gminę na rzecz właścicieli nieruchomości Czy usługi dodatkowe wykonywane przez gminę na rzecz właścicieli nieruchomości powinny odbywać się na podstawie umowy cywilnoprawnej, czy na podstawie deklaracji? Odpowiedź eksperta: Zgodnie z  art. 6r ust. 4 UCPG rada gminy może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego,rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi. Natomiast wedle art. 94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Tak więc podstawą prawną do świadczenia przez gminę dodatkowych usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów jest uchwała rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 4 UCPG. Uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG nie zobowiązuje jednak mieszkańca do korzystania z dodatkowych usług gminy i uiszczania z tego tytułu dodatkowej opłaty. Właściciel nieruchomości nie ma obowiązku skorzystać z takiej usługi gdyż jak sama nazwa wskazuje jest to usługa dodatkowa. W uzasadnieniu powyższego należy wskazać, że gmina na podstawie uchwały z art. 6r ust. 4 UCPG nie przejmuje automatycznie wskazanych w niej czynności/obowiązków od właścicieli nieruchomości. Brak jest w ustawie UCPG wyraźnej podstawy prawnej do podjęcia takiej uchwały. Jedyną uchwałą, na podstawie której może dojść do takiego przejęcia, jest uchwała, o której mowa w art. 6a ust. 1 UCPG. Dotyczy ona jednak przejęcia przez gminę obowiązków właścicieli wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 3b UCPG (pozbywanie się nieczystości ciekłych) oraz art. 5 ust. 1 pkt 4 UCPG (uprzątniecie błota, śniegu i lodu z chodników wzdłuż posesji). Skutkiem podjęcia uchwały, o której mowa w art. 6a ust. 1 UCPG, jest przejęcie przez gminę od właścicieli obowiązku opróżniania zbiorników bezodpływowch lub odśnieżania, co oznacza, że gmina wykona te zadania za właścicieli nieruchomości, pobierając dodatkową opłatę w wysokości określonej w uchwale, a właściciele nie mogą zrezygnować z tych usług (dodatkowa opłata zostanie od nich pobrana nawet jeżeli woleliby jej uniknąć i wykonywać te obowiązki sami). Uchwała podjęta na podstawie art. 6a ust. 1 UCPG zobowiązuje więc mieszkańca do uiszczenia dodatkowej opłaty za dodatkowe usługi wykonane przez gminę w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub odśnieżania, zaś uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG nie zobowiązuje mieszkańca do korzystania z usług gminy i uiszczania dodatkowej opłaty. Właściciel nieruchomości musi więc zgłosić gminie chęć skorzystania z jej dodatkowych usług. Należy stwierdzić, że zgłoszenia takiego nie można zawrzeć w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji tej właściciel ma jedynie wskazać wysokość opłaty, którą będzie uiszczać w zamian za gospodarowanie odpadami przez gminę (oraz ewentualnie informacje, na podstawie których dokonał takiego wyliczenia). Określenie przez radę gminy wzoru deklaracji, który będzie zawierał możliwość złożenia w niej przez właściciela nieruchomości oświadczeń również w innym zakresie, stanowi wykroczenie poza delegację do podjęcia uchwały w tej sprawie (delegację tą zawiera art. 6n ust. 1 UCPG), co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały. Należy natomiast stwierdzić, że uchwała podjęta przez radę gminy na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG z punktu widzenia cywilistycznego stanowi ofertę zawarcia umowy. Z kolei właściciele nieruchomości zgłaszający chęć skorzystania z tych usług akceptują warunki określone w tej ofercie, a zatem wyrażają wolę zawarcia umowy. W związku z tympomiędzy gminą, a właścicielem zlecającym wykonanie na jego rzecz przez gminę dodatkowych usług wskazanych w uchwale, dochodzi do zawarcia umowy cywilnoprawnej. Na koniec należy wskazać, że sposób dokonywania zgłoszeń w tym zakresie gmina może uregulować dobrowolnie (np. zgłoszenia pisemne z wykorzystaniem ustalonego wcześniej formularza, albo za pośrednictwem poczty elektronicznej, itp.). Nie jest tutaj konieczne spisywanie odrębnej umowy pomiędzy gmina a właścicielem (przy czym korzystnym byłoby udokumentowanie tego stosunku prawnego w formie pisemnej). Nie wydaje się jednak, by kwestie sposobu dokonywania zgłoszeń na dodatkowe usługi mogły być bezpośrednio uregulowane w uchwale z art. 6r ust. 4 UCPG, gdyż nie mieści się to w ramach zawartego tam upoważnienia do wydania tej uchwały. Gmina może w inny sposób poinformować mieszkańców o trybie postępowania w tym zakresie, np. na stronie internetowej, w prasie lokalnej itd. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, deklaracje, deklaracja o wysokości opłaty, dodatkowe usługi wykonywane przez gminę