Przeprowadzenie egzekucji należności pieniężnych na terenie całego Porozumienia Zgodnie z zapisem §2 ust. 5 „Gmina przekazująca oświadcza, że przenosi na Gminę przejmującą kompetencje do podejmowania czynności poprzedzających postępowanie w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych przysługujących jej w związku z realizacją przekazanych zadań”. Czy w świetle przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Gmina Jarocin może prowadzić egzekucję należności pieniężnych na terenie całego Porozumienia w związku z realizacją przejętych na mocy Porozumienia zadań wynikających z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach? Odpowiedź eksperta: Zgodnie z art. 6p UCPG „w razie stwierdzenia, że właściciel nieruchomości nie uiścił opłaty albo uiścił ją w wysokości niższej od należnej, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi”. Natomiast wedle art. 6q UCPG „w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta”. Oznacza to, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi daninę publiczną. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że do egzekucji opłat należy stosować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji („u.e.a.”). Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 1 tejże ustawy, egzekucji administracyjnej podlegają miedzy innymi podatki, opłaty i inne należności do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Na marginesie, ściągnięcie zaległej opłaty w drodze egzekucji administracyjnej mogłoby następować także na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 w zw. z art. 3 § 1 u.e.a. Organem uprawnionym do żądania uiszczenia opłaty (wierzycielem) jest wójt, burmistrz, prezydent miasta (por. art. 5 § 1 pkt 1 i 2 u.e.a. w związku z art. 6r ust. 1 UCPG). W razie uchylania się zobowiązanego (właściciela nieruchomości) od uiszczenia opłaty, wierzyciel powinien podjąć określone w ustawie czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych (art. 6 § 1 u.e.a). Szczegółowy tryb postępowania wierzyciela przy podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.11.2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2001 r. Nr 137, poz. 1541), w tym między innymi wymogi w zakresie wysyłania upomnień. Jeżeli dłużnik mimo upomnienia wierzyciela nie uiści opłaty (por. art. 15 u.e.a.) istnieje obowiązek wystąpienia z wnioskiem/wszczęcia egzekucji administracyjnej (por. art. 6 § 1 u.e.a.). W przypadku opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organem egzekucyjnym będzie bądź naczelnik właściwego urzędu skarbowego, bądź wójt, burmistrz, prezydent miasta ( patrz art. 19 § 1 i 2 u.e.a.). W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych w stosunku do wszystkich mieszkańców gmin zawierających porozumienie może wykonywać wójt gminy, której na jego mocy powierzono wykonywanie zadań z zakresu UCPG, należy sięgnąć do przepisów ustawy o samorządzie gminnym („USG”). Zgodnie z art. 74 ust. 2 USG „gmina wykonująca zadania publiczne objęte porozumieniem przejmuje prawa i obowiązki pozostałych gmin, związane z powierzonymi jej zadaniami, a gminy te mają obowiązek udziału w kosztach realizacji powierzonego zadania”.  Nie ulega wątpliwości, że zakres kompetencji, w jakie powinna być wyposażona gmina, której powierzono wykonywanie zadać publicznych, powinien być determinowany charakterem powierzonych zadań. Trudno bowiem wyobrazić sobie powierzenie zadań bez jednoczesnej możliwości  ich wykonywania z powodu braku stosownych kompetencji.   W wyniku zawarcia porozumienia wskazana gmina otrzymuje część zadań innych gmin oraz związanych z nimi praw i obowiązków. W piśmiennictwie przyjmuje się, ze przez pojęcie ‘praw i obowiązków związanych z zadaniami publicznymi’ należy rozumieć przede wszystkim kompetencje gmin (jej organów) związane z realizowaniem tych zadań, w tym kompetencje do stosowania prawa poprzez wydawanie rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach związanych z wykonywaniem powierzonych zadań, przeprowadzanie postępowań w tych sprawach oraz podejmowanie innych czynności mających na celu wykonanie tych zadań (tak np. M. Szewczyk, Cz. Martysz, A. Adamiak, Z. Leoński, K. Banadarzewski). Należy wskazać, że egzekwowanie należności z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi kompetencję wójta ściśle powiązaną z wykonywaniem przez gminę zadań związanych z prowadzeniem gospodarki odpadami komunalnymi. Stąd wójt jednostki przejmującej zadania z zakresu UCPG w drodze porozumienia (w takim kształcie, jak w załączonym projekcie) ma prawo dokonywać czynności związanych z egzekucją tych opłat wobec mieszkańców wszystkich gmin, które zawarły porozumienie. Brak przekazania mu takich kompetencji uniemożliwiłby skuteczne wykonywanie przekazanych zadań. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, egzekucja opłaty, windykacja należności, porozumienie gmin