Czy istnieje możliwość objęciem systemem gospodarowania odpadami komunalnymi nieruchomości niezamieszkałych jakimi są kompleksy garażowe, nie posiadające zarządcy? Jeżeli istnieje taka możliwość, to w jaki sposób rozwiązać sprawę pojemników? Wyposażenie każdego właściciela garażu w osobny pojemnik lub worek na odpady komunalne nie przynosi założonego rezultatu (system taki działa obecnie w gminie).Czy istnieje możliwość podstawienie przez gminę dużych kontenerów dla danego kompleksu garażowego? W takim przypadku jak obciążyć właścicieli tej nieruchomości kosztem za podstawiony kontener, gdy faktycznie jest to obowiązek właściciela? Jak ująć tę kwestię w deklaracji? W odniesieniu do powyższego prosimy o rozpatrzenie kwestii ogrodów działkowych niezrzeszonych? Odpowiedź eksperta: Zgodnie z art. 6c ust. 2 UCPG, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Nadto zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 UCPG, ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. Wobec tego właściciel garażu bądź też posiadający ogródek działkowy to właściciel nieruchomości w rozumieniu UCPG. Brak zarządcy nie stoi na przeszkodzie. Uchwała podjęta przez radę gminy na podstawie art. 6c ust. 2 UCPG może dotyczyć tych właśnie nieruchomości, na których zlokalizowane są garaże lub ogródki działkowe. Odnośnie pojemników, to art. 5 ust. 1 pkt 1 UCPG nakłada obowiązek wyposażenia nieruchomości w pojemniki do zbierania odpadów komunalnych na właściciela nieruchomości. Brak jest w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach podstaw, by gmina mogła przerzucić ten obowiązek na podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, skoro nie jest to obowiązek gminy, a właścicieli (gmina nie może decydować o sposobie wykonania „cudzego” obowiązku). Ponadto, zakres obowiązków podmiotu odbierającego odpady komunalne wyznacza art. 9d UCPG i nie należy do nich dostarczenie pojemników. Gmina na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG może określić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, rodzaje dodatkowych usług świadczonych przez gminę w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz wysokość cen za te usługi. Uchwała podjęta na podstawie art. 6r ust. 4 UCPG nie zobowiązuje jednak mieszkańca do korzystania z dodatkowych usług gminy i uiszczania z tego tytułu dodatkowej opłaty. Właściciel nieruchomości nie ma obowiązku skorzystać z takiej usługi i może zaopatrzyć się w pojemniki oraz worki do zbiórki odpadów we własnym zakresie. Gmina na podstawie uchwały z art. 6r ust. 4 UCPG nie przejmuje automatycznie wskazanych w niej czynności/obowiązków od właścicieli nieruchomości. Właściciel nieruchomości musi więc zgłosić gminie chęć skorzystania z jej dodatkowych usług. Kwestia pojemników powinna być uregulowana w regulaminie utrzymania czystości i porządku w gminach (art. 4 ust. 2 pkt 2 UCPG). Wydaje się, że nie jest dopuszczalne w regulaminie zobowiązanie kilku właścicieli nieruchomości do wyposażenia tych nieruchomości w jeden kontener, gdyż w praktyce nie byłaby możliwa egzekucja tego obowiązku, gdyby właściciele nieruchomości nie uzgodnili między sobą kwestii nabycia tego pojemnika; konieczne byłoby wprowadzenie odpowiedzialności solidarnej, nieznanej prawu administracyjnemu. Jak wyżej wskazano, gmina nie ma możliwości nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku skorzystania z usługi dodatkowej w postaci wynajmu pojemnika (kontenera). Wobec tego należy w regulaminie określić pojemniki w jakie ma obowiązek wyposażyć nieruchomość każdy właściciel (użytkownik)garażu czy ogródka działkowego. Abstrahując od powyższego, gmina mogłaby zawrzeć w SIWZ wymóg, iż jednym z obowiązków przedsiębiorcy będzie dostarczanie pojemników wskazanym przez gminę właścicielom nieruchomości. Chodziłoby tu o tych właścicieli, którzy w oparciu o art. 6r ust. 4 UCPG zlecaliby gminie dodatkową odpłatną usługę zapewnienia im pojemników na odpady. Gmina powierzałaby wykonanie tej usługi przedsiębiorcy. Należy jednak zwrócić uwagę, że koszt tej usługi powinien być pokryty dodatkowym czynszem płaconym (oprócz opłaty)  przez właścicieli na rzecz gminy. W ustawie UCPG nie ma bowiem podstaw do tego, by to gmina pokrywała koszty zapewnienia pojemników (nie jest to ani jej zadanie własne, ani zlecone; jest to zadanie właściciela i tylko on może je komuś zlecić – gminie, jeżeli zobowiąże się do tego w uchwale, albo przedsiębiorcy). Te same względy przemawiają przeciwko dopuszczalności świadczenia przez gminę dodatkowych usług na rzecz mieszkańców, na podstawie uchwały z art. 6r ust. 4 UCPG, bez dodatkowej opłaty. Reasumując, w SIWZ można by narzucić na przedsiębiorcę obowiązek zapewnienia pojemników na odpady tym właścicielom nieruchomości, którzy, w oparciu o art. 6r ust. 4 UCPG, zlecili gminie dodatkową odpłatną usługę zapewnienia im pojemników na odpady.  Właściciel nieruchomości musi zgłosić gminie chęć skorzystania z jej dodatkowych usług. Należy stwierdzić, że zgłoszenia takiego nie można zawrzeć w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W deklaracji tej właściciel ma jedynie wskazać wysokość opłaty, którą będzie uiszczać w zamian za gospodarowanie odpadami przez gminę (oraz ewentualnie informacje, na podstawie których dokonał takiego wyliczenia). Określenie przez radę gminy wzoru deklaracji, który będzie zawierał możliwość złożenia w niej przez właściciela nieruchomości oświadczeń również w innym zakresie, stanowi wykroczenie poza delegację do podjęcia uchwały w tej sprawie (delegację tą zawiera art. 6n ust. 1 UCPG), co stanowi istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały. Sposób dokonywania zgłoszeń w tym zakresie gmina może uregulować dobrowolnie (np. zgłoszenia pisemne z wykorzystaniem ustalonego wcześniej formularza, albo za pośrednictwem poczty elektronicznej, itp.). Nie jest tutaj konieczne spisywanie odrębnej umowy pomiędzy gmina a właścicielem (przy czym korzystnym byłoby udokumentowanie tego stosunku prawnego w formie pisemnej). Nie wydaje się jednak, by kwestie sposobu dokonywania zgłoszeń na dodatkowe usługi mogły być bezpośrednio uregulowane w uchwale z art. 6r ust. 4 UCPG, gdyż nie mieści się to w ramach zawartego tam upoważnienia do wydania tej uchwały. Gmina może w inny sposób poinformować mieszkańców o trybie postępowania w tym zakresie, np. na stronie internetowej, w prasie lokalnej itd. Hasła kluczowe: utrzymanie czystości i porządku w gminach, wzór deklaracji, uchwała w sprawie wzoru deklaracji, oświadczenie właściciela nieruchomości, nieruchomości niezamieszkałe